Атамалар
Ижмў
Ижмў — (иттифоқ бўлиш, азму қарор қилиш) - муҳокама етиладиган масала юзасидан мужтаҳидларнинг бир фикрга келишуви; фиқҳ манбаларидан бири. Усул ал фиқҳ уламолари И.ни қуйидагача таърифлайдилар: Муҳаммад (саллаллоҳу алайҳи ва саллам)нинг умматидан бўлган барча мужтаҳиддарнинг у кишининг асридан кейи...
Ижтиҳод
Ижтиҳод — (араб. - ғайрат қилиш, интилиш) - фақиҳ томонидан шаръий ҳукмни ҳосил қилиш учун барча билим ва тоқатини ишга солиш. И. шаръий ҳукми келмаган ишнинг махсус қоидаларни ишга солиб шаръий ҳукмини аниклаш учун қилинади. Пайғамбар (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) тириклигида у кишидан бошқа одам И...
Ийд
Ийд — (араб. - ҳайит, байрам) - ислом анъанасидаги иккинчи диний байрам. Биринчиси қурбон ҳайити (ийд ал-адҳа) - зул-ҳижжа ойининг ўнинчи куни. Иккинчиси рўза ҳайити (ийд ал-фитр) - рамазон ойи тугагандан кейин шаввол ойининг биринчи куни.
Илёс
Илёс — (ас) - Қуръонда номи зикр етилган пайғамбарлардан бири. И.(ас) ўз қавми Баъл номли олтиндан ясалган бутга сиғиниб залолатга ботгач, уларни ҳидоят йўлига даъват етиш учун пайғамбар қилиб юборилади. Аммо, улар даъватни қабул қилмайдилар. "Бани Исроил"ни ҳидоят йўлига сола олмай умидда...
Илоҳиёт
Илоҳиёт — (араб. - худо тўғрисидаги таълимот) - худо, унинг сифатлари, белгилари ва хусусиятлари тўғрисидаги диний таълимот. Муайян диний акдда ва улар ҳақидага илоҳий кўрсатмаларни ўргатади. И. муқаддас китоблар, ривоятлар келиб чиқишининг илоҳий еканини, шунингдек ибодатни бажариш билан боғлиқ бир...
Илтижо
Илтижо — руҳоний ёки диндорнинг Худодан, ғайритабиий кучлардан мадад тилаб ҳамда ёвуз кучларни қайтаришни сўраб, мурожаат қилиши. И. динга сиғинишнинг зарурий қисми, ибодат қилиш ва диний маросимларнинг ажралмас хусусиятидир. Диний тасаллаллоҳу алайҳи ва салламвурларга кўра, И. орқали ғайритабиий ку...
Илҳод
Илҳод — ("бош тортиш", "рад етиш") -мунозара адабиётида кенг ишлатиладиган илоҳиёт атамаси. Қуръони каримда (7:180/179; 22:26; 41:40) ва ҳадисларда "бузғунчилик", "қайтишлик", "ман етилган нарсани бузиш" маъносида қўлланилади. Қуръон тафсирчилари И.г...
Илҳом
Илҳом — кўнгилга солиш; тасаллаллоҳу алайҳи ва салламвуфда солик қалбида Аллоҳ томонидан пайдо етилган фикр. Шариат уламолари фикрича, И. қатъий маълумот манбаи бўла олмайди. Тасаллаллоҳу алайҳи ва салламвуф аҳди, аксинча, И.ни илоҳий файз деб қабул қилиб ҳамда унга асосланиб, сўз ва иш юритади. И....
Имом
Имом — (араб. - олдинда турувчи) - намозда олдинда турувчи, ғоявий раҳбар, мусулмон жамоаси бошлиғи. Кундалик ҳаётда масжидда жамоа намозининг раҳбарини И. деб атайдилар. И. вазифаларини айни бир одам бажариши мумкин, аммо И. мансаб ҳам, касб ҳам ҳисобланмайди: у ҳақиқатда намозни бошқариб тургани у...
Имомийлар
Имомийлар — шиаликдаги асосий оқимлардан бирининг тарафдорлари, Али авлодига тааллукди 12 имомни тан олувчи мўтадил шиалар. И. 11-имом Ҳасан ал-Аскарий вафоти (873 й.)дан кейин унинг ёш ўгли Муҳаммадни охирги, 12-имом деб тан оладилар. Ривоятларга кўра, бу имом йўқолган (тарихда ўлдирилган бўлса кер...