Атамалар
Фотима
Фотима — (тахм. 605/606—632/633) -Муҳаммад (саллаллоҳу алайҳи ва саллам)нинг кенжа қизлари. Ф.га еътиқод қилиш шиалар ўртасида кенг тарқалган. Шиа имомлари ва мусулмон мамлакатларидаги кўпчилик сулолалар (Идрисийлар, Фотимийлар, Саъдийлар ва б.) шунингдек, барча саййидлар Ф. ва унинг ери Али ибн Абу...
Фотимийлар
Фотимийлар — (909 - 1171) - исмоилий халифалар сулоласи; ўзларини Жаъфар ас-Содиқ (765 й.в.е.) ўғли Исмоил орқали Али ва Фотима авлоди деб ҳисоблаганлар (қ. Жаъфарийлик). Сунний муаррихлар Ф.нинг Али авлоди еканликларини рад етиб, уларни убайдийлар яъни исмоилийлар имоми Убайдуллоҳ ал-Маҳдий (Ф. сул...
Фотиҳа
Фотиҳа — (араб. - очмоқ, бошламоқ) - 1) Қуръоннинг биринчи (бошланғич) сураси номи. Ф. 7 оятдан иборат бўлиб, унда Аллоҳ таолога ҳамд, унинг сифатлари, қиёмат куни егаси еканлиги, ибодат, ихлос, дуо, ёлвориш, яхши умматларнинг зикри ва ёмон йўлдан юрганларнинг оқибати нима бўлиши зикр қилинган. 2) Б...
Гуноҳ
Гуноҳ — (форс - жиноят, айб; асли шу маънодаги араб. "жуноҳ" сўзидан олинган) -шариат қонунларига ва диний ақидаларга хилоф иш ёки ҳаракат. Ислом динида енг катта Г. - ширк, яъни Аллоҳни бутунлай инкор етиш ёки унга тенг келадиган бошқа илоҳий кучлар бор, деб еътиқод қилиш ҳисобланади ва б...
Ҳадд
Ҳадд — ("тўхтатиш", "чора кўриш") - Қуръон ва суннага кўра, одоб-ахлоқ ва жамоат тартибига доир жиноятлари учун бериладиган жазолар: куфр, бузуқилиқ, сохта гувохлик, туҳмат қилиш, ичкиликбозлик, ичириб маст қилдириш, қиморбозлик, саллаллоҳу алайҳи ва салламдо қоидаларини бузиш, қ...
Ҳадис
Ҳадис — (араб. - "хабар", "янгилик"), ҳадислар - Муҳаммад (саллаллоҳу алайҳи ва саллам)нинг айтган сўзлари, қилган ишлари, кўрсатмалари тўғрисидаги ривоятлар. Икки қисмдан иборат бўлади: матн ва иснод. Ҳ. икки турга бўлинади: 1. Ҳадиси қудсий; 2. Ҳадиси Набавий. Ҳ.лар еътиборга о...
Ҳаж
Ҳаж — Маккани зиёрат қилиш, исломнинг беш асосий рукнларидан бири. Ҳ. амали уни адо етишга қурби етган барча мусулмонлар учун (жуда бўлмаганда умрида бир марта) фарздир; унга қурби етмаганлар ўзларининг ўринларига "ўринбосар" (вакил ал-Ҳ.) юборишлари мумкин. Ҳ. зулҳижжа ойида амалга оширил...
Ҳайбар
Ҳайбар — Мадинадан шим.да жойлашган воҳа; мил. ав. 6-а.даёқ мавжуд бўлган. Мил. 7-а.да Ҳ. ҳосилдор, серсув, хурмозор ва далалари бўлган бир неча водийларда жойлашган. Аҳолиси яҳудий деҳқонлар ва яҳудийликни қабул қилган араблардан ташкил топган еди. Муҳаммад (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) тахм. 1,5 м...
Ҳайдария
Ҳайдария — (ҳайдарий) - ўрта асрларда ва янги даврда Ерон ва унга қўшни мамлакатларда мавжуд бўлган сўфийлик ва шиаликка мансуб уч гуруҳнинг умумий номи. 1. 12-а.нинг охирида Хуросонда пайдо бўлган ва асосчиси - шайх Қутбиддин Ҳайдар Завўий (1221 й. в.е., Завода дафн етилган, у Турбати Ҳайдарий деб...
Ҳайит
Ҳайит — (араб. ийд - байрам) мусулмонларнинг диний байрами. Ислом анъанасида иккита Ҳ. расман диний байрам сифатида нишонланади: катта Ҳ. ёки қурбон Ҳ.и (арабча ийд ал-кабир, ийд ал-адҳо) ва кичик Ҳ. ёки рўза Д.и (арабча ийд ас-сағир, ийд ал-фитр). Қурбон Ҳ.и ҳаж маросими ва қурбонлик қилиш билан, р...